︂︁︅︂︅︂︄︄︄︄︂︃︂︄︄︄︃
"
Orain 50 urte, Irala-ko Frantziskotarrak, Francoren heriotzaren ondoren, JAI (Irala-ko Antoniana Gazteria) antolatzen zituen igandeko guatekeekin eta gutxi gehiago, gazteen kluba itxi zuten eta Iralabarri-ko gazteei deia egin zieten auzoaren alde elkarrekin lan egiteko. Deialdiaren arrakasta ikusgarria izan zen, 20 urte baino ez zituzten neskak eta mutilak, gutxienez hamar erakunde politiko eta sozial desberdinetako militanteak, aurrera pauso bat emanez erantzun zuten eta Frantziskotarren espazioak jarduera bizi baten etapa batera iritsi ziren, fraideen (Kepa, Antxon...) tutoretzapean baina ezagutu gabeko autoantolakuntza eta askatasun mailak zirela, hasierako bultzada horretatik Irala-ko lehen festak sortu ziren, A. de Vecinos-en lankidetzarekin prestatuak. 1976ko ekainaren 11n, 1. verbena popular eta euskaldun bat ospatu zen Oskarbi-ren musika lagunduta Amor Miserikordioso ikastetxeko patioan. Gau berean, 2. verbena euskaldun batek bizitza eta martxa ekarri zion ikastetxeko patioari.
Hurrengo egunean Pantxo eta Peio-ren kontzertua programatu genuen, egun batzuk lehenago bertan behera utzi zuten, baina ez genuen jakinarazi eta 1976ko ekainaren 12an, haien ordez Gontzal Mendibil eta Zeberri aritu ziren Frantziskotarren elizan, jendearen irrikaz beteta. Gau berean, 2. verbena euskaldun batek bizitza eta martxa ekarri zion ikastetxeko patioari.
Igandean 13, Rekaldeko dantzari taldeak goiza hasi zuen auzoan zehar desfile eginez Camachoko eskolen patioan, non dantza alarde bat eskaini zuten. Jolas infantilek eta patata tortillaren lehiaketak goiza koronatu zuten (Jose Ramirez, auzotar elkarteko kideak testigantza garrantzitsua utzi zuen, oraindik A. de vecinos webgunean gozatu daitekeena)
Igande arratsaldean Camachoko eskolen patio berean Iralad Euskal Herriko Kirol Ruralaren 1. erakustaldia egin zen Harrijasotzaileak, Aizkolariak,… ardi borroka ere izan zen. Talde lehiaketa Gazteak iralako gazteen taldea irabazi zuen, gehienbat ezkurtze ingurutik etorritako industrialeko migranteen seme-alabak osatuta, behin betiko ulertzen badugu migrazioa existitu dela eta beti existituko dela, FAXISTA GEHIEGI HERRIAN, ONGI ETORRI ETORKIN ETA ERREFUXIATUAK!
Dictadura frankistarekin maximo aurkakotasun garaian, gure kluban ia politika adierazpen guztiak egon ziren, Troskismo tik PNV ra, abertzale eta ezkerreko alderdi guztiak irudika ditzakezuenak kolektibo horretan egon ziren, (Aitor Esteban gazte bat klubetik pasa zen, eta Vulpeseko Loles eta Lupe ahizpak ere irten ziren) MCD (Me Cago en Dios) ere sortu zen,
Polita izan zen irauten zuen bitartean, askatasunengatik konprometituta zegoen parrokiaren babespean sortu zen taldea, kudeatzeko oso deseroso eta ezinezkoa izan zen, 1977an paradisutik kanporatu gintuzten, inolako bekaturik egin dugula konturatu gabe.
Hura Gaztetxe arraro batetik sortu zen, Irala-ko frantziskotar fraideen esperimentutik, Irala-ko lehen feminista taldea sortu zen, Gau eskola antolatu zen A. de Vecinos eta fraideekin (200 ikasle baino gehiago), La Irola Irala Irratia sortu zen, auzoko irrati libre aktibo bat, Irala-ko Psikosozial moduluak Jaro de Arana-n, orain Naja-ra aldatu dena, , hitzaldi eta ekintza ugari antolatu ziren, kontzertuak, zinema kluba….
Ez ginen amore eman, eta laster Irala-n gazteen astea antolatu genuen (1977) eta amaitzeko Irala-n txalet bat okupatu genuen, hura izan zen estatu osoan kultura helburuak zituen lehen okupazioa, Deia egunkariak islatzen duenez, hura Gaztetxe primitiboak astebete iraun zuen, okupatutako bigarren txaletak hilabete bat iraun zuen...baina gure esperientzia ez zen alferrik galdu, urte batzuk geroago, lehen Okupazioan parte hartu zuten lagun eta lagunek borrokan jarraitu zuten, Casco-ko bankuko Gaztetxea okupatuz, 86tik 92ra iraun zuena. Beste batzuk Kukutzako Okupazioan parte hartu zuten eta nola ez, borroka Etxarri, Itsaspeko, Puxka...rekin jarraitzen du.... orain inoiz baino gehiago, GORA OKUPAZIOA, GORA GAZTERIA TA GORA IRALAKO JAIAK!